Bệnh thần kinh ngoại biên: Nguyên nhân và cách điều trị

0
52

Bệnh lý thần kinh ngoại biên là tình trạng tổn thương hoặc một số vấn đề xảy ra với các dây thần kinh ngoại biên. Những dây thần kinh có tác dụng truyền tín hiệu từ hệ thống thần kinh trung ương, não và tủy sống đến phần còn lại của cơ thể. Các dây thân kinh ngoại biên cho cơ thể biết các dấu hiệu bất thường xảy ra, ví dụ như khi tay lạnh. Nó có thể dẫn đến ngứa ran, cảm giác châm chích, tê và yếu cơ ở các bộ phận khác nhau của cơ thể.

Bệnh viêm dây thần kinh ngoại biên có thể ảnh hưởng đến một loạt các dây thần kinh khác nhau, vì vậy nó có thể tác động đến nhiều vị trí khác nhau theo những cách khác nhau. Nó có thể ảnh hưởng đến một dây thân kinh hoặc nhiều dây thần kinh cùng một lúc.

Ngoài ra, bệnh thần kinh ngoại biên cũng có thể liên quan đến một số bệnh lý tiềm ẩn khác. Đôi khi không có nguyên nhân chính xác gây ra bệnh này.

Bệnh thần kinh ngoại biên là gì?

Hệ thống thần kinh là một mạng lưới giao tiếp phức tạp, trong đó có các loại dây thần kinh khác nhau với các nhiệm vụ khác nhau. Bệnh lý thần kinh ngoại biên đề cập cụ thể đến sự cố xảy ra ở các dây thần kinh ngoại biên.

Có hơn một 100 loại bệnh lý thần kinh đã được xác định, mỗi loại có nguyên nhân và triệu chứng riêng.

Bệnh lý thần kinh ngoại biên có thể ảnh hưởng đến:

  • Các dây thần kinh cảm giác: Những dây thần kinh này kiểm soát cảm giác, và tổn thương có thể gây ngứa ran, đau, tê hoặc yếu ở bàn chân và bàn tay.
  • Dây thần kinh vận động: Những dây thần kinh này cho phép sử dụng sức mạnh và chuyển động, và bệnh có thể gây ra suy yếu tay và chân.
  • Dây thần kinh tự trị: Những dây thần kinh này điều khiển các hệ thống cơ thể như hệ tiêu hóa hoặc tim mạch. Chúng có thể ảnh hưởng đến nhịp tim, huyết áp và các chức năng khác.

Một số bệnh nhân chỉ ảnh hưởng đến một dây thần kinh duy nhất. Còn một số khác mắc bệnh đa dây thần kinh, có nghĩa là nhiều dây thần kinh đều bị ảnh hưởng.

Nguyên nhân bệnh thần kinh ngoại biên

Rất nhiều bệnh thần kinh chưa được tìm ra nguyên nhân cụ thể, tuy nhiên một số bệnh thần kinh có thể là do một số yếu tố kích phát nó.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân gây ra bệnh thần kinh ngoại biên mãn tính phổ biến nhất là bệnh tiểu đường. Điều này là do các thành mạch máu nhỏ ở tay, chân và các cơ quan quan trọng khác trong cơ thể như mắt, thận và tim bị tổn thương do lượng đường trong máu vượt quá ngưỡng cho phép và gây ra thiếu chất dinh dưỡng cho các dây thần kinh ở đây.

Một số nguyên nhân do bệnh lý khác gây ra có thể như:

  • Bệnh lý về thận: Khi thận xảy ra vấn đề khiến khả năng lọc kém hiệu quả, sẽ gây ra sự mất cân bằng muối và các hóa chất gây ra bệnh thần kinh ngoại biên.
  • Chấn thương: Gãy xương và thoái hóa xương khớp có thể gây ra chèn ép trực tiếp lên dây thần kinh.
  • Nhiễm trùng do vi khuẩn: Bệnh zona, nhiễm HIV, bệnh lyme và các bệnh khác có thể dẫn đến tổn thương thần kinh.
  • Hội chứng Guillain-Barré: Đây là một loại bệnh thần kinh ngoại biên đặc biệt, được gây ra bởi nhiễm trùng.
  • Một số rối loạn tự miễn bao gồm viêm khớp dạng thấp và lupus ban đỏ.

Một số nguyên nhân khác bào gồm:

  • Lạm dụng quá nhiều đồ uống có cồn như rượu, bia.
  • Đang trong quá trình điều trị và sử dụng thuốc, ví dụ như hóa trị để điều trị ưng thư hoặc điều trị HIV.
  • Thiếu vitamin B12 hoặc B9.
  • Nhiễm chất độc, như thuốc trừ sâu và dung môi.
  • Một số loại ung thư, bao gồm ung thư hạch và đau u tủy.
  • Các bệnh lý về gan như xơ gan, viêm gan hoặc ung thư gan.

Ngoài ra, rối loạn các mạch máu nhỏ có thể làm giảm cung cấp máu cho các dây thần kinh, dẫn đến tổn thương mô thần kinh. Các tế bào thần kinh, khối u lành tính ảnh hưởng đến mô thần kinh, có thể dẫn đến đau thần kinh.

Triệu chứng bệnh thần kinh ngoại biên là gì?

Các triệu chứng của bệnh khác nhau tùy theo các loại bệnh lý thần kinh.

Triệu chứng bệnh thần kinh ngoại biên
Triệu chứng bệnh thần kinh ngoại biên

Bệnh thần kinh cảm giác

Các triệu chứng có thể có:

  • Ngứa ran và tê bì chân tay
  • Mẫn cảm với các va chạm, cảm giác như kim châm
  • Đau mạnh hoặc không có khả năng cảm thấy đau
  • Không cảm nhận được sự thay đổi của nóng và lạnh
  • Không kiểm soát được cơ thể hoặc mất khả năng phối hợp các bộ phận cơ thể
  • Các triệu chứng có thể tồi tệ hơn vào ban đêm.

Nó cũng có thể dẫn đến loét chân, nhiễm trùng và hoại tử.

Bệnh thần kinh vận động

Bệnh thần kinh này ảnh hưởng đến cơ bắp. Các triệu chứng bao gồm:

  • Yếu cơ, dẫn đến sự không ổn định và khó thực hiện các động tác nhỏ, chẳng hạn như cài nút áo.
  • Mất, teo cơ bắp
  • Co giật cơ và chuột rút
  • Tê liệt cơ bắp

Nếu các dây thần kinh tự trị bị ảnh hường, có thể xảy ra các vấn đề về mồ hôi, không dung nạp nhiệt, các vấn đề về ruột hoặc bàng quang và thay đổi huyết áp, dẫn đến chóng mặt.

Điều trị bệnh thần kinh ngoại biên

Việc điều trị bệnh thần kinh ngoại biên có thể chia ra, thứ nhất là điều trị giảm đau và thứ hai là điều trị nguyên nhân gây ra và ngăn ngừa các triệu chứng nặng hơn.

Trong trường hợp bệnh thần kinh ngoại biên do tiểu đường, việc giải quyết lượng đường trong máu cao là cách giải quyết tốt nhất, và có thể ngăn ngừa các tổn thương thần kinh nặng hơn.

Thuốc điều trị đau thần kinh ngoại biên

Các loại thuốc có thể bao gồm:

  • Thuốc thường được sử dụng cho bệnh động kinh, chẳng hạn như carbamazepine
  • Thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như venlafaxine
  • Thuốc giảm đau chứa paracetamol

bệnh thần kinh ngoại biên

Phương pháp điều trị tự nhiên

Các biện pháp điều trị không dùng thuốc bao gồm:

  • Mặc quần áo bằng chất liệu vải không gây kích ứng, chẳng hạn như cotton
  • Bảo vệ các vùng cơ thể bị đau dây thần kinh ngoại biên bằng cách băng lại.
  • Sử dụng túi chườm ấm hoặc chườm lạnh để giảm đau. Trừ khi các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn do nóng hoặc lạnh.
  • Giảm căng thẳng và các liệu pháp bổ sung khác bao gồm thiền, kỹ thuật thư giãn, xoa bóp và châm cứu .

Một số người thấy rằng sử dụng máy kích thích thần kinh điện qua da (TENS) sẽ giúp ích. Thiết bị này làm gián đoạn các thông điệp thần kinh bằng cách truyền một dòng điện nhỏ. Hiệu quả của nó chưa được xác nhận bởi các nghiên cứu.

Lưu ý, Bất kỳ biện pháp sử dụng thuốc hay không sử dụng thuốc đều nên thông qua bởi bác sĩ.

Triển vọng điều trị bệnh thần kinh ngoại biên

Khả năng điều trị của bệnh thần kinh ngoại biên còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra bệnh và đánh giá mức độ tổn thương ở các dây thần kinh. Có một số người có sự cải thiện dần dần theo thời gian khi nguyên nhân gây ra đã được điều trị, nhưng có thể tồi tệ hơn ở một số trường hợp khi bệnh phát triển vĩnh viễn hoặc càng ngày càng tồi tệ hơn.

Kết luận

Trên đây là tổng hợp tất cả những điều bạn cần biết về bệnh thần kinh ngoại biên, bài viết trên chỉ được mang tính chất tham khảo và không thay thế cho các biện pháp điều trị y tế. Trong mọi trường hợp, bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi thực hiện bất kỳ phương pháp điều trị nào. Xin cảm ơn.

Thạc Sĩ, BS Nguyễn Văn Minh

Thạc Sĩ, Bác Sĩ Nguyễn Văn Minh là bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong chẩn đoán và làm can thiệp mạch máu như can thiệp nút túi phình mạch não, đặt stent mạch não, nút dị dạng mạch não mạch não; nút mạch điều trị ho máu; điều trị các khối U gan, xơ tử cung, u phì đại lành tính tuyến tiền liệt, ghép tế bào gốc điều trị Xơ gan, teo mật bẩm sinh, tiểu đường Typ II… Can thiệp không mạch máu như đốt sóng cao tần (RFA) điều trị U gan, U lành tính tuyến giáp; chọc hút và dẫn lưu các ổ áp xe, dẫn lưu và đặt stent đường mật, thận tiết niệu; chọc hút tế bào và sinh thiết tuyến vú, tuyến giáp, hạch, phần mềm, sinh thiết các khối u gan, u phổi, u xương … Hiện tại, bác sĩ đang là cố vấn chuyên môn cao cấp cho đội ngũ biên tập viên của website benhhoc.vn
Thạc Sĩ, BS Nguyễn Văn Minh

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho