Lão hóa da là gì? Làm cách nào để chống lão hóa da?

0
62

Một làn da đẹp và trẻ trung chính là niềm kiêu hãnh đối với phái đẹp. Trong những năm tháng của tuổi thanh xuân, hầu như chúng ta không để ý đến việc vài năm sau làn da của mình sẽ bắt đầu bước vào giai đoạn lão hóa, xuống cấp. Dù muốn hay không thì ai cũng sẽ phải đối mặt với việc này. Nhưng được trang bị kiến thức về chống lão hóa tốt thì việc ngăn ngừa lão hóa da sớm cũng không phải là không có khả năng.

Lão hóa da là gì?

Khoa học đã chứng minh rằng, cơ thể của chúng ta đã bắt đầu bước vào giai đoạn của sự lão hóa ở những năm 20 tuổi. Những tác động nổi bật của lão hóa bắt đầu được thấy rõ trên da là ở tuổi 25-30.

Sự lão hóa theo thời gian đã được lập trình sẵn do di truyền và gây ra những thay đổi sinh hóa trong collagen và elastin, đây là các protein đóng vai trò liên kết các mô mang lại cho làn da sự săn chắc và đàn hồi.

Mỗi người có một sự lập trình di truyền khác nhau, do đó, sự thay đổi về độ săn chắc và độ đàn hồi của da xảy ra ở các tỷ lệ khác nhau và thời gian khác nhau.

Khi da trở nên kém đàn hồi, nó cũng trở nên khô hơn. Lớp đệm dưới da bắt đầu biến mất. Khi mất đi sự hỗ trợ từ lớp đệm và các mô liên kết, da bắt đầu chảy xệ. Làn da ít dẻo dai hơn và hình thành nếp nhăn. Thêm vào đó, da cũng không còn giữ được độ ẩm cần thiết khiến nó trở nên thô ráp và sần sùi hơn. Ngoài ra khả năng chữa lành tổn thương cũng chậm hơn theo quá trình lão hóa da.

lão hóa da
lão hóa da

Bên cạnh việc lão hóa được lập trình do di truyền, làn da có thể bị tác động của việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời khiến quá trình lão hóa xảy ra nhanh hơn. Hút thuốc lá cũng góp phần ảnh hưởng tới lão hóa bởi những chất hóa học độc hại trong thuốc lá phá hủy các mô liên kết collagen và elastin.

Phân biệt các loại lão hóa da

Lão hóa di truyền: Đây là điều mà bất cứ ai cũng sẽ trải qua và là quá trình lão hóa bình thường của cơ thể, mà ở đây yếu tố di truyền đóng một vai trò lớn. Khi cơ thể bắt đầu mất collagen tự nhiên và elastin suy yếu, tức là lão hóa di truyền đã bắt đầu. Dấu hiệu của lão hóa di truyền có thể là: Đường nhăn, nếp nhăn, khô da và mất độ săn chắc.

Lão hóa nội tiết tố: Là kết quả của quá trình tiến hóa tự nhiên của cơ thể. Nó có liên quan đến sự thay đổi tự nhiên về nồng độ hormone estrogen trong thai kỳ, hội chứng buồng trứng đa nang và mãn kinh. Dấu hiệu lão hóa nội tiết tố có thể là: nếp nhăn sâu hoặc trung bình, mất collagen, làm chậm quá trình tái tạo tế bào, tiết ra nhiều dầu hơn, mụn, khô da.

Lão hóa môi trường: Là khi các triệu chứng lão hóa được đẩy nhanh bởi các yếu tố bên ngoài như căng thẳng, ô nhiễm và tác hại của ánh nắng mặt trời. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng 80% lão hóa sớm là do các yếu tố bên ngoài từ môi trường. Những dấu hiệu lão hóa này có thể được biểu hiện bằng các đốm đen, màu da không đồng đều, tăng sắc tố, và các nếp nhăn.

Dấu hiệu của lão hóa da

Vết chân chim

Dấu hiệu đáng chú ý đầu tiên là nếp nhăn trên da. Những nếp nhăn nhỏ và nông được gọi là đường chân chim có xu hướng xuất hiện ở khóe mắt đầu tiên. Chúng có thể xuất hiện vào khoảng 30 tuổi, nhưng ở một số người điều đó còn phụ thuộc vào di truyền và lối sống của chúng ta.

vết chân chim xuất hiện trên da
vết chân chim xuất hiện trên da

Những nếp nhăn này phát triển cùng với các nếp nhăn trên trán. Lúc đầu, những thứ này chủ nhìn thấy được khi chúng ta di chuyển hoặc khi chúng ta thay đổi nét mặt. Chúng được gọi là nếp nhăn năng động. Khi chúng ta già đi, các nếp nhăn trở nên rõ nét hơn và phát triển thành các nếp nhăn vĩnh viễn có thể nhìn thấy ngay cả khi khuôn mặt của chúng ta không cử động.

Tế bào da suy giảm

Tế bào da suy giảm là một hiện tượng khi các tế bào da mới không được bổ sung đầy đủ làm thu nhỏ thể tích da và làm các đường nét trên khuôn mặt chùng xuống. Điều này làm thay đổi tổng thể diện mạo của khuôn mặt. Thông thường sự giảm thể tích da sẽ rất khó để nhận biết vì nó xảy ra rất chậm.

Mất độ đàn hồi và nếp nhăn sâu

Khi da của chúng ta bước vào giai đoạn lão hóa, cấu trúc của da yếu đi, mất đi độ đàn hồi và săn chắc. Da trở nên khô hơn, và mất đi vẻ rạng rỡ sáng bóng như khi còn trẻ. Những thay đổi này trở nên rõ ràng ở các độ tuổi khác nhau nhưng thường được thấy rõ nhất ở những người trên 50 tuổi.

Lão hóa da diễn ra như thế nào?

Quá trình lão hóa da diễn ra ở mọi lớp da và được thể hiện trên bề mặt da mà chúng ta có thể nhìn thấy được.

Lớp biểu bì

Mất hàm lượng axit hyaluronic, tốc độ di chuyển tế bào chậm hơn và giảm sản xuất bã nhờn trên bề mặt da làm cho da sần sùi và khô hơn. Khi lớp da đặc biệt này già đi, nó trở nên nhạy cảm hơn với các tia nắng mặt trời . Da kém hiệu quả hơn trong việc tự chữa lành, và chức năng miễn dịch bị giảm có thể dẫn đến sự gia tăng nhiễm trùng da cùng với việc chữa lành vết thương chậm hơn.

Lớp hạ bì

Từ 25 tuổi trở đi, cơ thể của chúng ta sẽ mất khoảng 1% collagen mỗi năm và cùng với sự suy giảm elastin dẫn đến cấu trúc da trở nên lỏng lẻo hơn, mất đi độ đàn hồi vốn có và hình thành nếp nhăn sâu hơn. Ngoài ra, khi vào độ tuổi lão hóa, khả năng lưu thông máu bên dưới da trở nên kém hơn, điều này có nghĩa là việc cung cấp dinh dưỡng và oxy trở nên kém hơn khiến da trở nên yếu ớt.

Lớp dưới da

Trong các lớp sâu hơn bên dưới da, những thay đổi đáng chú ý nhất là giảm kích thước và số lượng tế bào lưu trữ lipid trong lớp mỡ. Điều này dẫn đến da chảy xệ và mất khối lượng có thể dẫn đến nếp nhăn sâu và tổng thể khuôn mặt bị thay đổi.

Nguyên nhân lão hóa da sớm

CÓ một vài yếu tố khác nhau ảnh hưởng trực tiếp đến việc các dấu hiệu của lão hóa xuất hiện trên cơ thể bạn sớm hay muộn.

Hút thuốc

Các độc tố trong khói thuốc làm cho làn da của bạn bị stress oxy hóa. Điều này gây ra khô da, xuất hiện nếp nhăn và các dấu hiệu của lão hóa sớm.

Ánh nắng mặt trời

Đây là nguyên nhân chính gây ra lão hóa sớm khi làn da phải thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời. Tia UV có thể làm hỏng DNA trong các tế bào của bạn, hủy hoại collagen và elastin gây ra các nếp nhăn.

Tia UV gây lão hóa da
Tia UV gây lão hóa da

Di truyền

Quá trình lão hóa da ở mỗi người sẽ diễn ra khác nhau. Điều này là do yếu tố di truyền ở mỗi người. Có một số điều kiện di truyền rất hiếm gặp có thể khiến bạn có dấu hiệu lão hóa từ thời thơ ấu và khiến dậy thì sớm.

Hội chứng werner có tỷ lệ mắc phải 1/1000000 người. Nó khiến da nhăn nheo, tóc bạc và rụng tóc từ khi 13 tuổi.

Những yếu tố khác gây lão hóa da

Một số thói quen lối sống có thể góp phần vào việc cơ thể bạn có dấu hiệu lão hóa nhanh như thế nào, ngay cả khi chúng không phải là nguyên nhân chính như ở trên.

Thói quen ngủ

Giấc ngủ mang đến cho cơ thể bạn thời gian nghỉ ngơi để làm mới và tái tạo các tế bào. Làn da cũng vậy, sau một ngày làm việc phải tiếp xúc với môi trường bên ngoài, làn da cũng cần nghỉ ngơi và phục hồi.

Nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng chất lượng giấc ngủ kém có liên quan đến sự gia tăng các dấu hiệu lão hóa và chức năng hàng rào bảo vệ da bị giảm sút.

Chế độ ăn

Bổ sung dinh dưỡng khoa học và hợp lý là một trong những cách để bảo vệ làn da của bạn khỏi sự lão hóa sớm. Một số nghiên cứu nói rằng ăn một chế độ ăn nhiều đường và carbohydrate tinh chế có thể làm hỏng làn da của bạn theo thời gian.

Uống rượu và cafein

Uống rượu quá nhiều khiến cơ thể bị mất nước. Theo thời gian, tình trạng mất nước này có thể khiến da bạn bị chảy xệ và mất hình dạng.

Tiêu thụ cafein cũng có thể gây ra tình trạng tương tự, mặc dù nó không có tác hại lớn như rượu nhưng bạn cũng cần hạn chế chúng để bảo vệ da tốt hơn.

Môi trường

Mỗi trường ô nhiễm, độc hại gây ra những tác hại rất lớn cho làn da. Collagen bị phân mảnh và suy yếu khiến cấu trúc da không còn được bền chắc và giảm sự đàn hồi. Các tạp chất từ bên ngoài khiến cho các tế bào sắc tố đen hình thành nhanh và nhiều hơn, đồng thời khiến da nhạy cảm hơn, dễ nổi mụn, nám và nếp nhăn phát triển sớm.

Căng thẳng, stress gây lão hóa da sớm

Khi cơ thể chúng ta chịu áp lực và căng thẳng quá nhiều sẽ làm hormone cortisol và norepinephrine trong cơ thể tăng lên, hai loại hormone này cản trở lưu thông máu khiến oxy và dưỡng chất không được lưu chuyển đầy đủ để nuôi dưỡng da. Điều này thúc đẩy quá trình hình thành nếp nhăn diễn ra nhanh hơn.

Cách chống lão hóa da sớm?

Việc ngăn ngừa lão hóa da sớm là điều cần thiết từ những năm 20 tuổi trở đi. Nhiều người thường không coi trọng việc này và chỉ bắt đầu tìm hiểu về chống lão hóa da khi làn da của họ đã bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu lão hóa được nhìn thấy trên khuôn mặt.

Cách tốt nhất để có một làn da khỏe đẹp, sáng bóng khi bạn bước qua tuổi 30 đó là chăm sóc kỹ càng da của mình từ những năm 20 tuổi.

Sử dụng kem chống nắng

Trong tia nắng mặt trời có 3 loại tia UVA, UVB và UVC trong đó tia UVA là loại tia gây nguy hại nhất đối với da bởi chúng có khả năng gây hại cho da ngay cả khi bạn đã bảo vệ cơ thể bằng áo chống nắng và khẩu trang.

Hãy sử dụng kem chống nắng với ít nhất là SPF 30 để bảo vệ làn da của mình mỗi khi phải tiếp xúc với trời nắng. Thêm vào đó, hãy hạn chế tối đa việc ở ngoài trời khi thời tiết nắng gắt để bảo vệ làn da của bạn khỏi các tác hại của tia UV.

Chú ý giấc ngủ của bạn

Ngủ ít nhất 6 tiếng mỗi ngày để làn da của bạn có thời gian nghỉ ngơi và phục hồi đầy đủ. Việc thức khuy quá nhiều sẽ làm rối loạn hệ tuần toàn khiến quá trình trao đổi chất bị trì trệ làm da thiếu dưỡng chất, trở nên yếu ớt và nhanh xuất hiện các dấu hiệu lão hóa hơn.

Chế độ dinh dưỡng

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp bạn cũng cấp đầy đủ dưỡng chất cho làn da khỏe mạnh. Một số loại thực phẩm giúp chống lão hóa da sớm như:

  • Các loại hạt
  • Trà xanh
  • Sữa chua
  • Quả việt quất
  • Đu đủ
  • Khoai lang
  • Cá chứa nhiều axit béo như cá hồi, cá thu, cá ngừ…

Một số thực phẩm nên tránh nếu muốn ngăn ngừa các dấu hiệu lão hóa da sớm:

  • Đường
  • Món ăn chế biến sẵn
  • Muối
  • Cà phê
  • Chất béo chuyển hóa
  • Đồ uống có cồn
  • Nước uống có ga

Cung cấp đầy đủ nước cho cơ thể

Uống ít nhất 1-1,5 lít nước mỗi ngày để ung cấp đầy đủ nước cho cơ thể, giúp giữ độ ẩm cho da và ngăn ngừa lão hóa do khô da. Ngoài ra, nước đóng vai trò quan trọng trong quá tình đào thải độc tố của cơ thể, tránh tích tụ độc tố và ngăn ngừa bệnh tật.

Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá

Trong thuốc lá chữa hàng nghìn độc tố hóa học gây hại cho cơ thể. Chúng phá vỡ cấu trúc collagen và hủy hoại các tế bào da khiến da bạn nhanh chóng xuất hiện nếp nhăn, tàn nhan và chảy sệ.

Tránh căng thẳng

Căng thẳng không tốt cho làn da của bạn. Hãy kiểm soát căng thẳng bằng cách đi bộ, tập yoga hoặc thiền định đều là những cách lành mạnh để giảm căng thẳng dành cho bạn.

 

Phạm Mai Linh

Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh là người đã có rất nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực da liễu. Tiến sĩ, Bác sĩ Linh nguyên là Giảng viên bộ môn da liễu tại Đại học Dược Thái Nguyên từ năm 2000 đến năm 2011. Hiện tại, Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh là Trưởng khoa da liễu của bệnh viện đa khoa Thái Nguyên.

Tiến sĩ Phạm Mai Linh tốt nghiệp chuyên ngành da liễu tại Đai Học Y Hà Nội; bảo vệ thành công luận văn thạc sĩ tại Đại học Y Hà Nội. Năm 2011, Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ da liễu tại Đại học Dược Hà Nội.
Phạm Mai Linh

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho