Nám da là gì? Tất cả những gì bạn cần biết về nám da (2019)

0
44

Nám da là tình trạng các mảng da sẫm màu thường phát triển trên khuôn mặt của bạn. Đây là một tình trạng phổ biến ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người lớn và người già. Theo thống kê của ngành da liễu Việt Nam, Tỷ lệ phụ nữ Việt bị nám da và tàn nhang chiếm tới 60%, con số này lên đến 70% ở những người từ 30-60 tuổi. Và cứ 5 người thì sẽ có 3 người bị mắc phải bệnh da liễu này tại Việt Nam.

Điều này làm cho nó trở thành một trong những tình trạng da phổ biến nhất. Không giống như hầu hết các tình trạng bệnh ngoài da ảnh hưởng đến nam giới và nữ giới như nhau, nám có xu hướng phổ biến hơn nhiều ở phụ nữ so với nam giới. Theo một thống kê thì có đến 90% tất cả những người bị ảnh hưởng bởi nám là nữ.

Nếu bạn bị nám, bạn sẽ nhận thấy những mảng nâu, sạm màu trên trán, má và các bộ phận khác trên khuôn mặt.

Mặc dù các triệu chứng có thể trông tương tự, nhưng nám khác với các tình trạng da khác như chứng tăng sắc tố da. Bởi vì những điều kiện này trông giống nhau, nên những người bị ảnh hưởng bởi nám sẽ thường cho rằng họ bị tăng sắc tố da liên quan đến ánh nắng mặt trời hoặc bệnh vẩy nến.

Rất may mắn khi nám da không phải là một cái gì đó bạn sẽ phải đối mặt mãi mãi. Có nhiều lựa chọn điều trị khác nhau, thường có thể kiểm soát nám và giữ cho làn da trên gương mặt của bạn có màu tự nhiên và đồng nhất.

Nếu bạn đang lo lắng khi nghi ngờ mình bị nám da. Dưới đây, chúng tôi đã đề cập tất cả mọi thứ bạn cần biết về tình trạng da phổ biến này, từ nguyên nhân và triệu chứng đến các lựa chọn điều trị, cũng như sự khác biệt chính giữa nám và các tình trạng tăng sắc tố da phổ biến khác.

Cùng tìm hiểu nám da là gì

Nám da là một tình trạng sắc tố có thể làm cho làn da của bạn bị mờ và sạm đen ở một số khu vực nhất định. Nó thường ảnh hưởng đến da trên khuôn mặt của bạn, mặc dù nó có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể.

Dấu hiệu phổ biến nhất của nám là sự phát triển của các vùng da sẫm mày, mờ gần trán, má, mũi và môi của bạn.

Khi nám bắt đầu ảnh hưởng đến làn da của bạn, nó hiếm khi xảy ra đột ngột. Thông thường, da sẫm màu, tăng sắc tố phát triển chậm trong vài tuần hoặc vài tháng, khiến bạn có những mảng da sẫm màu lúc đầu không rõ ràng nhưng nhanh chóng xuất hiện khi thời gian trôi qua.

Trong khi tăng sắc tố da có thể xảy ra ở cả nam và nữ, thì nám đặc biệt phổ biến ở phụ nữ. Các nhà khoa học tin rằng, nám có khả năng gây ra bởi sự gia tăng sản xuất một hormone nhất đinh của cơ thể – một lý do chính khiến nó ảnh hưởng đến phụ nữ nhiều hơn so với nam giới.

Sự đổi màu da do nám không có hại, có nghĩa là bạn không cần phải lo lắng về việc nó ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của bạn. Tuy nhiên, nó có thể khiến bạn cảm thấy không tự tin về làn da và diện mạo chung của mình, đặc biệt là khi nó xuất hiện ở những vùng rõ ràng, dễ nhìn thấy trên khuôn mặt bạn.

nám da là gì
nám da là gì

Nguyên nhân gây nám da

Hiện tại, các nhà nghiên cứu không hoàn toàn chắc chắn nguyên nhân gây ra nám da. Nguyên nhân tiềm năng nhất dường như là sự tăng đột biến quá trình sản xuất hormone của cơ thể bạn như progesterone và estrogen, cả hai hormone này đều phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới. 

Mức progesterone và estrogen của bạn có thể thay đổi theo thời gian. Ngay cả trong một khoảng thời gian khá ngắn như chu kỳ kinh nguyệt, việc sản xuất progesterone, estrogen và các hormone thiết yếu khác của cơ thể bạn có thể dao động đáng kể.

nám da

Đây là một lý do tại sao mụn trứng cá và các tình trạng da nội tiết tố khác đặc biệt phổ biến khi bạn đến gần thời kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, progesterone và estrogen không phải yếu tố duy nhất mà các nhà khoa học tin là có liên quan đến nám. Ngày nay, các nhà nghiên cứu tin rằng nám là do sự kết hợp của các yếu tố từ dao động nội tiết tố đến di truyền và tiếp xúc với tia cực tím.

Từ góc độ di truyền, nám có xu hướng ảnh hưởng đến những người có tông màu da tối hơn so với những người có tông màu da sáng hơn. Khoảng 40% phụ nữ Đông Nam Á có một số mức độ nám, và mức độ nám cũng cao hơn trong dân số Tây Ban Nha và Trung Á.

Mặc dù vậy, mọi người thuộc mọi dân tộc đều có khả năng bị nám. Nám cũng có xu hướng di truyền trong gia đình, cả phụ nữ và nam giới đều có khả năng di truyền nám cho con cái họ.

Từ góc độ tiếp xúc với tia cực tím, các nhà nghiên cứu hiện tin rằng, việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể gây ra hoặc ảnh hưởng đến nám. Hiện nay, các chuyên gia da liễu nghĩ rằng điều này là do tác động của ánh nắng mặt trời đối với sự hình thành melanogen – quá trình tạo ra sắc tố melanin của cơ thể.

Nói tóm lại, không có nguyên nhân duy nhất gây ra nám da. Thay vào đó, một loạt các yếu tố, từ di truyền đến mức độ phơi nắng và sự sản xuất hormone của cơ thể, tất cả đều có thể đóng vai trò khác nhau trong việc khiến nám phát triển.

Mang thai và bệnh nám da

Nám da đặc biệt phổ biến khi mang thai. Trên thực tế, tất cả các dạng tăng sắc tố da đều phổ biến hơn trong thai kỳ, với đại đa số phụ nữ đều trải qua một số mức độ tăng sắc tố và đổi màu da trong khi mang thai.

Khi mang thai, khoảng 10 đến 15 phần trăm phụ nữ có thể gặp phải tình trạng nám da ở một số mức độ.

Mặc dù các nhà nghiên cứu không hoàn toàn chắc chắn tại sao nám phổ biến hơn khi mang thai, nhưng thủ phạm rất có thể là sự gia tăng sản xuất hormone của cơ thể bạn như progesterone và hormone kích thích α-Melanocyte (cả hai loại này đều có thể ảnh hưởng đến sắc tố da).

Thuốc tránh thai và nám da

Một yếu tố khác có thể làm gia tăng sự phát triển của nám đó là việc bạn sử dụng biện pháp tránh thai nội tiết tố.

Nếu bạn sử dụng thuốc tránh thai kết hợp được tạo thành từ estrogen và proestin, tác dụng của thuốc đối với hormone của bạn có thể khiến bạn dễ bị nám và các tình trạng tăng sắc tố da khác.

Điều này xảy ra vì da dễ bị nám phản ứng với estrogen hơn da không bị nám. Vì thuốc tránh thai làm tăng nồng độ estrogen và progesterone của bạn, chúng cũng có thể kích thích da bị nám, làm tăng nguy cơ gặp phải các vấn đề về sắc tố.

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc chuyển sang một loại thuốc tránh thai chỉ có proestin thường không hiệu quả trong việc ngăn chặn nám. Nếu tình trạng nám da của bạn là do sử dụng biện pháp tránh thai, cách hiệu quả nhất là ngừng sử dụng biện pháp tránh thai nội tiết tố và chuyển sang biện pháp tránh thai khác.

Nám da và tăng sắc tố: Sự khác biệt là gì?

Nám da và tăng sắc tố da có một số đặc điểm chung. Mặc dù vậy, chúng là các tình trạng da khác nhau với các nguyên nhân khác nhau, cũng có các lựa chọn điều trị riêng biệt.

Nám da là một dạng đổi màu da cụ thể chủ yếu ảnh hưởng đến phụ nữ. Như chúng tôi đã đề cập ở trên, các chuyên gia tin rằng nó gây ra bởi nhiều yếu tố khác nhau, từ sự dao động nội tiết tố đến mức độ tiếp xúc với tia cực tím của bạn.

Tăng sắc tố, mặt khác, là một thuật ngữ rộng có thể đề cấp đến bất kỳ loại sạm và đổi màu da nào. Tăng sắc tố da có thể do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời quá nhiều, hoặc các tình trạng da như bệnh vẩy nến và bệnh chàm, thậm chí là từ mụn trứng cá. Đó là một thuật ngữ chưng cho một loạt các vấn đề về da có thể xảy ra vì nhiều lý do.

Nám da và các tình trạng đổi màu da khác là do các yếu tố khác nhau, mỗi tình trạng có một cách điều trị khác nhau.

nám da

Điều trị nám da như thế nào?

Sự xuất hiện của nám da trên khuôn mặt tuy không gây nguy hiểm gì đến sức khỏe, nhưng nó khiến bạn mất sự tự tin trong giao tiếp hàng ngày.

May mắn thay, nám có thể điều trị. Có một số cách trị nám, từ kem bôi ngoài da đến thuốc uống, phương pháp điều trị bằng laser, lột hóa chất và nhiều phương pháp khác. Chúng tôi đã liệt kê tất cả các phương pháp điều trị dưới đây, cùng với thông tin về hiệu quả của từng phương pháp điều trị.

Cách trị nám tại nhà không dùng thuốc

Không phải tất cả các trường hợp bị nám da cần phải được điều trị bằng cách sử dụng thuốc. Bởi vì nám có thể xảy ra do căng thẳng, mang thai hoặc sử dụng các biện pháp tránh thai nội tiết tố, một số trường hợp có thể được giải quyết bằng cách thay đổi thói quen và lối sống của bạn.

Nếu bạn bị nám khi mang thai, các bác sĩ da liễu thường sẽ khuyên bạn nên chờ đợi từ sáu đến 12 tháng sau khi sinh trước khi bắt đầu điều trị. Hầu hết các trường hợp, nám do mang thai tự mất dần khi nồng độ hormone trong cơ thể bạn trở lại bình thường.

Điều này cũng đúng với nám do dùng thuốc, các triệu chứng thường biến mất theo thời gian khi cơ thể bạn trở lại sản xuất hormone bình thường. Chẳng hạn, nám da do sử dụng thuốc tránh thai nội tiết tố có thể được điều trị bằng cách chuyển từ thuốc sang phương pháp ngừa thai không nội tiết tố.

Nếu tình trạng nám da của bạn gây ra do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, bác sĩ da liễu có thể khuyên bạn nên tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, hạn chế thời gian dưới ánh sáng mặt trời trực tiếp hoặc sử dụng kem chống nắng mạnh, SPF cao khi bạn ở bên ngoài trời.

Mặc dù các sản phẩm mỹ phẩm như trang điểm sẽ không chữa lành nám, bạn có thể sử dụng chúng để che đi làn da bị ảnh hưởng bởi nám trong khi chờ đợi phương pháp điều trị khác có hiệu lực.

Không có bằng chứng cho thấy trang điểm có thể làm xấu đi tình trạng nám, có nghĩa là bạn không cần phải thực hiện bất kỳ thay đổi nào đối với thói quen trang điểm nếu bạn bị nám. Một số sản phẩm trang điểm, như phấn nền SPF cao, thậm chí có thể giúp ngăn ngừa sự đổi màu da do tia cực tím.

Mặc dù các cách trên thường đủ để điều trị nám nhẹ, nhưng chúng không phải lúc nào cũng hiệu quả. Nếu nám của bạn nghiêm trọng hơn hoặc kéo dài, bác sĩ da liễu của bạn có thể khuyên dùng thuốc bôi hoặc thuốc uống.

Điều trị nám tại chỗ

Điều trị bằng hydroquinone

Thuốc bôi có thể có hiệu quả cao trong điều trị nám. Phương pháp điều trị tại chỗ đầu tiên phổ biến nhất cho nám da là hydroquinone – một hợp chất hữu có làm sáng da và có thể giúp làm mờ vết thâm và đổi màu do nám.

Các thuốc có nồng độ hydroquinone cao hiện chỉ được kê theo toa của bác sĩ. Tuy nhiên, bạn có thể mua kem hydroquinone có nồng độ thấp hơn tại quầy thuốc ở nhiều hiệu thuốc. Đây là một biện pháp thuận tiện nếu bạn bị nám nhẹ đến trung bình.

Điều trị bằng hydroquinone
Điều trị bằng hydroquinone

Các nghiên cứu cho thấy hydroquinone có hiệu quả cao trong điều trị nám, đặc biệt khi được sử dụng kết hợp với retinol. Trong một nghiên cứu năm 2007, một loại kem chứa hydroquinone / retinol đã cho những kết quả tích cực về màu sắc da trong 12 tuần điều trị nám.

Điều trị bằng tretinoin

Một phương pháp điều trị tại chỗ phổ biến khác cho nám là tretinoin. Được sử dụng tại chỗ trên da, tretinoin có thể làm sáng các mảng da bị ảnh hưởng bởi nám và tạo ra màu da đồng đều hơn.

Tretinoin cũng có lợi ích đáng kể như một phương pháp điều trị mụn trứng cá và chống lão hóa, những điều này làm cho nó trở thành một trong số lựa chọn số một để điều trị nám tại chỗ.

Điều trị bằng corticosteroid

Cuối cùng, bác sĩ cũng thỉnh thoảng kê toa corticosteroid để trị nám. Corticosteroid thường được sử dụng để điều trị các trường hợp nám nghiêm trọng không đáp ứng với các phương pháp điều trị tại chỗ như hydroquinone và tretinoin.

Hầu hết corticosteroid được kết hợp với các phương pháp điều trị tại chỗ khác như tretinoin và hydroquinone để có kết quả tối ưu.

Mặc dù hiệu quả, corticosteroid có thể tạo ra một loạt các tác dụng phụ khi được sử dụng trong thời gian dài. Bởi vì điều này, hầu hết các bác sĩ da liễu sẽ bắt đầu bằng cách điều trị nám bằng retinoids và các hợp chất hữu cơ như hydroquinone trước khi xem xét điều trị bằng corticosteroid.

Quy trình thẩm mỹ trị nám

Hầu hết các trường hợp, các loại thuốc bôi như hydroquinone và tretinoin là đủ để điều trị sự đổi màu da do nám.

Tuy nhiên, các trường hợp nám nghiêm trọng thường không đáp ứng với các phương pháp điều trị tại chỗ, hoặc đơn giản là không đủ để điều trị có hiệu quả hoàn toàn.

Các quy trình thẩm mỹ thường được dành riêng cho các trường hợp nám nặng, kéo dài, có nghĩa rằng nếu mức độ nám da của bạn nhẹ thì chưa cần thiết để điều trị bằng cách này. Tuy nhiên, nếu các phương pháp điều trị tại chỗ như tretinoin và hydroquinone không hiệu quả, thì việc điều trị bằng cách can thiệp thẩm mỹ có thể có hiệu quả.

Lột hóa chất

Lột hóa chất là một trong những phương pháo thẩm mỹ phổ biến nhất được sử dụng để điều trị nám nghiêm trọng và kéo dài. Một lớp mặt nạ hóa học hoạt động bằng cách lột lớp da ngoài cùng của bạn, làm lộ ra các tế bào da mới và làm mờ đi sự thay đổi của màu da.

Trong khi hầu hết mọi người nghĩ về lột da bằng hóa chất như một phương pháp điều trị chống lão hóa, nhưng cũng có rất nhiều nhà chuyên môn ủng hộ việc sử dụng nó để trị nám.

Điều trị siêu mài mòn da (microdermabrasion)

Một thủ tục thẩm mỹ phổ biến khác để trị nám là microdermabrasion – hay còn gọi là siêu mài mòn da. Microdermabrasion hoạt động bằng cách tăng tốc quá trình tái tạo tế bào da của cơ thể bạn, cho phép các tế bào da mới thay thế các tế bào da bị đổi màu hiện có với tốc độ nhanh hơn.

Giống như lột da bằng hóa chất, microdermabrasion cũng được sử dụng như một phương pháp trị nám, Trong một nghiên cứu năm 2016, những người bị nám cho thấy sự cải thiện nhẹ đến trung bình về sự đổi màu da sau khi điều trị bằng phương pháp microdermabrasion.

Điều trị siêu mài mòn da
Điều trị siêu mài mòn da

Nói tóm lại, các phương pháp điều trị thẩm mỹ như lột da bằng hóa chất và siêu mài mòn da, thường có kết quả lâu dài. Tuy nhiên, chi phí cho các phương pháp điều trị này thường khá cao, chúng chỉ được sử dụng khi các phương pháp điều trị nám tại chỗ như hydroquinone và tretinoin không hoàn toàn hiệu quả.

Cuối cùng

Xử lý tình trạng nám da có thể là một quá trình khó khăn và căng thẳng. May mắn thay, đó không phải là điều bạn sẽ phải đối mặt mãi mãi. Từ các loại thuốc bôi cho đến các quy trình thẩm mỹ, một loạt các lựa chọn điều trị có thể cải thiện và loại bỏ các tác động của nám trên da của bạn.

Cho dù bạn đang đối phó với nám nhẹ hoặc đổi màu da nghiêm trọng, điều quan trọng là phải tập trung điều trị lâu dài và dứt điểm. Với việc điều trị thường xuyên, đều đặn, hầu hết những người bị nám đều có thể đạt được những cải thiện lớn về màu da và vẻ ngoài của họ.

Bài viết này chỉ dành cho mục đích thông tin và không thay thế cho các biện pháp điều trị y tế. Luôn luôn nói chuyện với bác sĩ về những rủi ro và lợi ích của bất kỳ phương pháp điều trị nào.

Phạm Mai Linh

Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh là người đã có rất nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực da liễu. Tiến sĩ, Bác sĩ Linh nguyên là Giảng viên bộ môn da liễu tại Đại học Dược Thái Nguyên từ năm 2000 đến năm 2011. Hiện tại, Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh là Trưởng khoa da liễu của bệnh viện đa khoa Thái Nguyên.

Tiến sĩ Phạm Mai Linh tốt nghiệp chuyên ngành da liễu tại Đai Học Y Hà Nội; bảo vệ thành công luận văn thạc sĩ tại Đại học Y Hà Nội. Năm 2011, Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ da liễu tại Đại học Dược Hà Nội.
Phạm Mai Linh

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho