Ảnh hưởng của tia UV đối với da của chúng ta là gì?

0
64

Tia UV hay còn gọi là tia cực tím từ ánh nắng mặt trời là nguyên nhân chính gây ra tình trạng lão hóa da sớm. Chúng phá hủy các tế bào da, khiến sự liên kết giữa các sợi collagen không còn bền chặt dẫn đến các nếp nhăn xuất hiện, da chảy xệ, các đốm đồi mồi và màu da không đồng đều. Ngoài ra, tia UV cũng gây ra hàng loạt bệnh lý về da nguy hiểm khác. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về tia UV và tác hại của chúng đối với làn da nhé.

Điều gì khiến chúng ta già đi?

Làn da già đi và mất đi vẻ trẻ trung theo thời gian. Nếp nhăn phát triển trên trán, các đường nhăn xuất hiện quanh mắt và miệng, và các đốm tuổi (đồi mồi) trên bề mặt bàn tay.

Có một số yếu tố ảnh hưởng đến sự lão hóa của làn da chúng ta. Lão hóa nội tại là quá trình lão hóa tự nhiên được quyết định bởi gen di truyền, theo thời gian, làn da của chúng ta trở nên mỏng hơn, khô hơn và nhăn nheo. Lão hóa bên ngoài là sự lão hóa sớm của da do các yếu tố môi trường và lựa chọn lối sống.

Lão hóa da
Lão hóa da

Mặc dù chúng ta không thể kiểm soát quá trình lão hóa nội tại, nhưng chúng ta có thể làm chậm lại các tác động của lão hóa bên ngoài. Một biện pháp phòng ngừa chính là tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, bởi 90% lão hóa trên da tiếp xúc là do tác hại của tia UV từ ánh nắng mặt trời.

Tia UV là gì?

Bức xạ UV là một dạng bức xạ điện từ chủ yếu đến từ mặt trời. Có ba loại tia UV đó là: tia UVA, UVB và UVC. Tia UVA là yếu nhất, nhưng chúng làm cho các tế bào da bị lão hóa nhanh hơn. Tia UVB mạnh hơn một chút, và có thể gây cháy nắng cùng nguy cơ ung thư da. Tia UVC bị chặn lại bởi tầng ozone của trái đất nên không gây ảnh hưởng đến chúng ta.

Các tia UV từ mặt trời
Các tia UV từ mặt trời

Các nguồn nhân tạo cũng có thể tạo ra các tia giống như tia UV gây hại đến cơ thể chúng ta như mỏ hàn, đèn thủy ngân và bóng đèn khử trùng UV được chế tạo để tiêu diệt vi khuẩn.

Ánh sáng mặt trời là nguồn chính của bức xạ UV. Chúng thường mạnh nhất trong khoảng từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều, và chúng có thể thay đổi do khoảng cách của vị trí so với đường xích đạo, độ cao, mây và phản xạ bề mặt.
Bài viết liên quan:

Tiếp xúc với tia UV có ảnh hưởng thế nào tới làn da?

Da bao gồm ba lớp: lớp ngoài cùng (lớp biểu bì), lớp giữa (lớp hạ bì) và lớp dưới da. Lớp hạ bì chứa collagen, elastin và các loại sợi khác mang lại cho làn da vẻ mịn màng và trẻ trung.

Bức xạ UV ảnh hưởng đến da bao gồm hai loại sóng khác nhau là tia cực tím A (UVA) và tia cực tím B (UVB). Tia UVB sóng ngắn hơn chủ yếu ảnh hưởng đến lớp biểu bì và có thể gây cháy nắng, tổn thương da và ung thư da. Các tia UVA sóng dài hơn xâm nhập vào lớp biểu bì và chạm sâu vào lớp hạ bì, nơi chúng làm hỏng các sợi collagen và elastin.

Sự phá vỡ của các sợi elastin làm cho da bị chảy xệ, mất khả năng phục hồi từ tổn thương. Do đó, tia UVA chịu trách nhiệm cho phần lớn tổn thương do ánh nắng mặt trời có thể nhìn thấy trên da.

Các tổn thương da do tia UV gây ra là gì?

Các dấu hiệu của tổn thương da của chúng ta khác nhau tùy thuộc vào lượng ánh nắng mặt trời mà chúng ta tiếp xúc trong suốt cuộc đời, loại da, tuổi tác, gen và nhiều yếu tố khác. Tác động của tia UV được tích lũy và có thể mất nhiều năm trước khi nó bắt đầu có dấu hiệu rõ ràng.

Mặc dù tác hại của ánh nắng mặt trời có thể không xuất hiện trong thời trẻ của chúng ta, nhưng nó sẽ bắt đầu xuất hiện khi chúng ta bước vào độ tuổi suy giảm các chức năng của cơ thể.

Tổn thương do tia UV có thể xuất hiện dưới dạng các nếp nhăn, đường nhăn, đổi màu da và thay đổi kết cấu làn da. Những dấu hiệu này thường được nhìn thấy trên các bộ phận của cơ thể thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là mặt, cổ, ngực, cánh tay, bàn tay và chân.

Nếp nhăn

Với việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời lặp đi lặp lại theo thời gian, lớp hạ bì dày lên và trở nên ít có khả năng giữ ẩm. Việc thiếu độ ẩm của da cũng là nguyên nhân dẫn đến nếp nhăn sớm, ngoài tác hại của tia UVA đối với các sợi collagen và elasitin. Sự xuất hiện của nếp nhăn chủ yếu quanh mắt và miệng.

tia UV khiến nếp nhăn xuất hiện sớm
tia UV khiến nếp nhăn xuất hiện sớm

Đổi màu da

Sự hoạt động quá mức của melanocytes (tế bào sắc tố da) do nhiều năm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể gây ra sự biến đổi màu da dưới dạng tàn nhang nâu, đốm đồi mồi và các đốm trắng nhỏ. Những đốm này thường xuất hiện trên tay, cánh tay, mặt và lưng.

Thay đổi về kết cấu da

Tác hại của ánh nắng mặt trời cũng có thể dẫn đến thay đổi về kết cấu của da. Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong thời gian dài có thể khiến lớp biểu bì trở nên mỏng hơn và dễ tổn thương hơn, khiến làn da dễ bầm tím và dễ rách hơn.

Trong khi lớp biểu bì tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nhiều lần, lớp hạ bì bắt đầu mất tính đàn hồi, dẫn đến dạ bị chảy xạ ở vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nhiều nhất. Ngoài các tổn thương này, tác hại của tia UV cũng có thể dẫn đến các tình trạng đe dọa tính mạng, chẳng hạn như ung thư da.

Phòng ngừa tác hại của tia UV bằng cách nào?

Có một số biện pháp phòng ngừa mà chúng ta có thể chủ động để giảm các tác động của tia cực tím đối với làn da:

  • Mang kem chống nắng phổ rộng tối thiểu SPF 30 bảo vệ chống lại bức xạ UVA và UVB trên các vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mỗi ngày, đặc biệt là vào mùa hè
  • Đặc biệt chú ý đến việc bảo vệ mặt, tai, môi, cổ, ngực,tay và những khu vực dễ bị ảnh hưởng nhất
  • Thoa kem chống nắng cho cơ thể thường xuyên và bôi lại sau mỗi hai giờ (hoặc sau khi bơi, đổ mồ hôi quá nhiều)
  • Giảm tiếp xúc với bức xạ UV bằng cách giới hạn thời gian dưới ánh mặt trời, đặc biệt là trong khoảng thời gian cao điểm là 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
  • Theo dõi dự báo thời tiết hàng ngày để thực hiện các biện pháp phòng ngừa thích hợp khi đi ra ngoài.
  • Mặc quần áo chống nắng để che đi phần da hở, như áo sơ mi dài tay, quần dài, mũ rộng vành và kính râm
  • Tìm bóng râm ngoài trời (khi có thể) từ cây cối, ô và các tòa nhà.

Ngăn ngừa các dấu hiệu lão hóa là một quá trình lâu dài và cần sự bền bỉ. Ngăn ngừa tối đa tác hại của tia UV là bạn đã thành công rất lớn trên con đường chống lại lão hóa sớm. Trên đây là tất cả những điều bạn cần biết về tia UV. Chúc bạn thành công.

Phạm Mai Linh

Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh là người đã có rất nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực da liễu. Tiến sĩ, Bác sĩ Linh nguyên là Giảng viên bộ môn da liễu tại Đại học Dược Thái Nguyên từ năm 2000 đến năm 2011. Hiện tại, Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh là Trưởng khoa da liễu của bệnh viện đa khoa Thái Nguyên.

Tiến sĩ Phạm Mai Linh tốt nghiệp chuyên ngành da liễu tại Đai Học Y Hà Nội; bảo vệ thành công luận văn thạc sĩ tại Đại học Y Hà Nội. Năm 2011, Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Mai Linh đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ da liễu tại Đại học Dược Hà Nội.
Phạm Mai Linh

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho