Acid uric là gì? Ảnh hưởng gì đến sức khỏe của bạn?

Acid uric là nguyên nhân chính gây ra bệnh gout khi nồng độ acid uric cao bất thường. Chúng hình thành các tinh thể trong khớp, thường ở bàn chân và ngón chân lớn, gây sưng tấy nghiêm trọng và đau đớn. Vậy acid uric là gì, nguyên nhân gây ra tình trạng tăng acid uric và phòng ngừa như thế nào, tất cả sẽ có trong bài viết sau.

Acid uric là gì?

Axit uric là một sản phẩm sinh ra từ quá trình tiêu hóa thực phẩm có chứa purin. Purin được tìm thấy ở mức cao trong một số thực phẩm như:

  • một số loại thịt
  • cá mòi
  • đậu khô
  • bia

Thông thường, cơ thể bạn lọc axit uric qua thận và đào thải vào trong nước tiểu. Nếu bạn tiêu thụ quá nhiều purine trong chế độ ăn uống của bạn, hoặc nếu cơ thể bạn không thể loại bỏ chất này đủ nhanh, axit uric có thể tích tụ trong máu.

Nồng độ axit uric cao được gọi là tăng axit uric máu . Điều này có thể dẫn đến một căn bệnh gọi là bệnh gút gây đau khớp do tích tụ tinh thể urate.

Nồng độ acid uric cao cũng là nguyên nhân gây ra sự phát triển của các hạt tophi hình thành bên dưới da ở các vùng như khớp tay, khớp chân và trên tai.

acid uric

acid uric

Nguyên nhân tăng acid uric

Axit uric có thể tích tụ trong cơ thể của bạn vì nhiều lý do. Một số trong số này là:

  • chế độ ăn
  • di truyền
  • béo phì hoặc thừa cân
  • thường xuyên sử dụng đồ uống có cồn

Một số rối loạn sức khỏe cũng có thể dẫn đến nồng độ axit uric cao:

  • bệnh thận
  • đái tháo đường
  • suy giáp
  • một số loại ung thư hoặc hóa trị
  • bệnh vẩy nến

Khi nào bạn cần xét nghiệm acid uric máu

Bạn có thể sẽ cần phải xét nghiệm chỉ số acid uric máu nếu bạn bị các vấn đề như:

Bệnh Gout. Một dạng viêm khớp nơi tinh thể từ axit uric hình thành trong khớp của bạn và gây đau dữ dội. Bạn thường cảm thấy nó trong ngón chân cái của bạn.

Sỏi thận. Đây là những khối nhỏ, cứng – giống như những viên đá nhỏ – hình thành trong thận của bạn khi bạn có quá nhiều axit uric. Chúng có thể gây ra đau dữ dội ở lưng dưới của bạn, đi tiểu ra máu.

Mức axit uric cao trong quá trình hóa trị hoặc phóng xạ. Những phương pháp điều trị này giết chết rất nhiều tế bào trong cơ thể bạn, có thể làm tăng mức axit uric.

acid uric

xét ngiệm acid uric

Chỉ số acid uric bao nhiêu là an toàn

– Nam: nhỏ hơn 420 µmol/l (7mg/dl)

– Nữ: nhỏ hơn 360 µmol/l (6mg/dl)

Để tránh được nguy cơ mắc bệnh gout thì chỉ số acid uric tốt nhất nên ở dưới mức 6mg/dl.

mg/dlµmol/lmmol/l  Đánh giá
<6<350<0,35mức an toàn
6-7350-4000,35- 0,4 mức nguy cơ
>7>400> 0,4mức báo động

Làm thế nào để giảm axit uric tự nhiên

Sử dụng ít thực phẩm giàu purine

Purine là một loại chất tự nhiên có trong một số thực phẩm. Acid uric được tạo ra trong quá trình cơ thể phân giải purine. Nồng độ acid uric có thể tăng cao khi cơ thể chuyển hóa quá nhiều purine.

Tuy rằng sử dụng nhiều thực phẩm chứa purine có thể làm tăng nguy cơ bị gout, tuy nhiên purine cũng có lợi cho cơ thể. Vì vậy chúng ta không nên loại bỏ hoàn toàn chúng trong bữa ăn mà nên kiểm soát số lượng purine đưa vào cơ thể.

Một số loại thực phẩm có chứa hợp chất purine cao như:

  • Thịt hoang dã, chẳng hạn như thú rừng
  • Các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá cơm
  • đồ uống chứa cồn
  • thực phẩm giàu chất béo và các sản phẩm từ sữa
  • nội tạng động vật
  • thực phẩm và đồ uống có đường

Một số loại thực phẩm khác chứa hàm lượng purine thấp hơn như:

  • thịt nguội
  • giăm bông và thịt bò
  • các loại thịt gia cầm
  • hải sản như tôm, cua

Xem thêm: Giảm đau gout cấp

Lựa chọn thực phẩm chứa hàm lượng purine thấp

Bằng cách chuyển từ thực phẩm có hàm lượng purine cao sang những loại có hàm lượng purine thấp hơn, một số người có thể giảm dần nồng độ axit uric hoặc ít nhất là tránh tăng thêm. Một số thực phẩm có hàm lượng purine thấp bao gồm:

  • sản phẩm sữa ít béo và không béo
  • bơ đậu phộng và hầu hết các loại hạt
  • hầu hết các loại trái cây và rau quả
  • cà phê
  • gạo nguyên hạt, bánh mì và khoai tây

Tránh các loại thuốc làm tăng nồng độ acid uric

Một số loại thuốc có thể làm tăng nồng độ axit uric. Những loại thuốc này bao gồm :

  • thuốc lợi tiểu, như furosemide (Lasix) và hydrochlorothiazide
  • thuốc ức chế hệ thống miễn dịch, đặc biệt là trước hoặc sau khi ghép tạng
  • aspirin liều thấp

Tuy nhiên, nếu bạn cần sử dụng các loại thuốc này vì đang phải điều trị bệnh thì hãy nói chuyện với bác sĩ để có lời khuyên thích hợp.

Kiểm soát trọng lượng cơ thể

Kiếm soát trọng lượng cơ thể ở mức bình thường có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gout. Béo phì làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout, đặc biệt là ở những người ở độ tuổi trẻ hơn.

Thừa cân cũng làm tăng nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa. Nó có thể làm tăng huyết áp và cholesterol và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim . Mặc dù những tác động này có hại theo cách riêng của chúng, nhưng thừa cân cũng có liên quan đến nguy cơ tăng nồng độ axit uric trong máu cao hơn, làm tăng nguy cơ mắc bệnh gút.

kiểm soát trọng lượng cơ thể

kiểm soát trọng lượng cơ thể

Tuy nhiên, việc giảm cân nhanh chóng, đặc biệt là khi nó xảy ra do nhịn ăn, có thể làm tăng nồng độ axit uric. Do đó, mọi người nên tập trung vào việc thực hiện các biện pháp bền vững lâu dài để kiểm soát cân nặng của mình, chẳng hạn như các hoạt động thể chất và ăn một chế độ ăn uống cân bằng.

Hạn chế uống rượu và đồ uống có đường

Việc thường xuyên sử dụng cả rượu và đồ uống có đường – chẳng hạn như soda và nước ngọt – có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh gút.

Rượu và đồ uống ngọt cũng bổ sung lượng calo không cần thiết vào chế độ ăn uống, có khả năng gây tăng cân và các vấn đề trao đổi chất.

Uống nhiều nước

Uống nhiều nước giúp thận thải ra axit uric nhanh hơn. Hãy giữ một chai nước ở bên cạnh bạn mọi lúc, đặt báo thức mỗi giờ để nhắc bạn uống vài ngụm nhé.

Cân bằng nồng độ insulin

Hãy thường xuyên kiểm tra lượng đường trong máu khi bạn đến bác sĩ. Điều này rất quan trọng ngay cả khi bạn không bị đái tháo đường.

Người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 có thể có quá nhiều insulin trong máu. Hormone này là cần thiết để di chuyển đường từ máu của bạn vào các tế bào, nơi nó có thể cung cấp năng lượng cho mọi chức năng của cơ thể. Tuy nhiên, quá nhiều insulin dẫn đến dư thừa axit uric trong cơ thể, cũng như dẫn đến tăng cân.

Những người mắc bệnh gọi là tiền tiểu đường cũng có thể có nồng độ insulin cao và nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn.

Thêm chất xơ vào chế độ ăn uống của bạn

Ăn nhiều chất xơ sẽ giúp cơ thể bạn thoát khỏi axit uric. Chất xơ cũng có thể giúp cân bằng lượng đường trong máu và insulin. Nó cũng có xu hướng làm tăng cảm giác no, giúp giảm nguy cơ ăn quá nhiều.

Xem thêm: Bệnh gout nên ăn gì và không nên ăn gì?

Lưu ý, bạn nên ăn các thực phẩm giàu chất xơ như rau quả vào bữa trưa là tốt nhất. Không nên ăn nhiều chất xơ vào bữa tối, vì dạ dày của bạn có thể sẽ không kịp tiêu hóa chúng và có thể khiến bạn bị táo bón.

thực phẩm giàu chất xơ giảm acid uric

thực phẩm giàu chất xơ giảm acid uric

Giảm căng thẳng

Căng thẳng, thói quen ngủ ít và tập thể dục quá ít có thể làm tăng nồng độ axit uric.

Thực hành các kỹ thuật chánh niệm như các bài tập thở và yoga để giúp bạn đối phó với mức độ căng thẳng của mình. Tham gia một lớp học hoặc sử dụng một ứng dụng nhắc nhở bạn thở và kéo dài nhiều lần trong ngày.

Thực hành đảm bảo giấc ngủ tốt như:

  • sử dụng điện thoại trong hai đến ba giờ trước khi đi ngủ
  • ngủ và thức dậy vào những thời điểm nhất quán mỗi ngày
  • tránh dùng caffeine sau giờ ăn trưa

Kiểm tra thuốc hoặc thực phẩm bổ sung

Một số loại thuốc và chất bổ sung cũng có thể khiến axit uric tích tụ trong máu. Bao gồm các:

  • aspirin
  • vitamin B-3
  • thuốc lợi tiểu
  • thuốc ức chế miễn dịch
  • thuốc hóa trị

Nếu bạn cần dùng bất kỳ loại thuốc nào trong số những thuốc này và bạn bị tăng axit uric máu, hãy nói chuyện với bác sĩ để tìm ra phương án thay thế tốt nhất.

Xem thêm: Thuốc cochicine: Công dụng, liều dùng, các lưu ý khi dùng

Phần kết

Chế độ ăn uống, tập thể dục và thay đổi lối sống lành mạnh khác có thể cải thiện bệnh gút và các bệnh khác do nồng độ axit uric cao. Tuy nhiên, chúng không thể luôn luôn thay thế điều trị y tế cần thiết.

Dùng tất cả các loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Cùng với sự kết hợp đúng đắn của chế độ ăn uống, tập thể dục và thuốc có thể giúp ngăn ngừa các triệu chứng.

Có rất nhiều thực phẩm bạn cần tránh để giúp giảm mức axit uric. Cách tốt nhất để hạn chế những thực phẩm này là lên kế hoạch cho bữa ăn hàng tuần. Giữ một danh sách thực phẩm trong danh sách mua sắm của bạn mà bạn nên ăn.

Hy vọng bài viết trên đây đã giúp bạn có một cái nhìn chi tiết về acid uric và ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe của bạn. Hãy thường xuyên truy cập website benhhoc.vn để cập nhật những kiến thức sức khỏe mới nhất nhé.

Thạc Sĩ, BS Nguyễn Văn Minh

Thạc Sĩ, Bác Sĩ Nguyễn Văn Minh là bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong chẩn đoán và làm can thiệp mạch máu như can thiệp nút túi phình mạch não, đặt stent mạch não, nút dị dạng mạch não mạch não; nút mạch điều trị ho máu; điều trị các khối U gan, xơ tử cung, u phì đại lành tính tuyến tiền liệt, ghép tế bào gốc điều trị Xơ gan, teo mật bẩm sinh, tiểu đường Typ II… Can thiệp không mạch máu như đốt sóng cao tần (RFA) điều trị U gan, U lành tính tuyến giáp; chọc hút và dẫn lưu các ổ áp xe, dẫn lưu và đặt stent đường mật, thận tiết niệu; chọc hút tế bào và sinh thiết tuyến vú, tuyến giáp, hạch, phần mềm, sinh thiết các khối u gan, u phổi, u xương … Hiện tại, bác sĩ đang là cố vấn chuyên môn cao cấp cho đội ngũ biên tập viên của website benhhoc.vn
Thạc Sĩ, BS Nguyễn Văn Minh

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho